Rafał Pacześ – ProkuraTOUR’a

„ProkuraTOUR’a” to czwarty solowy program Paczesia i pod względem logistycznym – największy projekt w historii polskiego stand-upu. Premiera kinowa w sieci Helios (23 sierpnia), trasa obejmująca 14 hal w Polsce, rejestracja przy 6000 widzów na Torwarze, finał na Netfliksie (3 grudnia, Top 1 w Polsce). Format 360 stopni, scena centralna, lasery. Pacześ robi tu coś, czego przed nim nikt w Polsce nie robił – i widać, że wie o tym od pierwszej sekundy wieczoru.

Rozbieżność między tymi danymi a odbiorem widowni jest najważniejszą informacją o programie: przy rekordowej oglądalności na Netfliksie ocena na Filmwebie wynosi 2.8/10. To nie jest przypadkowy wypadek przy pracy. „ProkuraTOUR’a” to program, w którym Pacześ postawił wszystko na skalę widowiska i nie zadbał wystarczająco o materiał, który to widowisko miał wypełnić. Efektem jest 115 minut rozczarowania proporcjonalnie dużego do oczekiwań, które sam zbudował.

Parodia „Matrixa” w Zgierzu jako intro – wybór między kalarepą a ziemniakiem – to sygnał, który Pacześ wysyła na początku: pamiętam skąd jestem, mimo laserów i sześciu tysięcy widzów. Problem w tym, że to sygnał, nie narracja. Otwierający zabieg legitymizuje wysoką cenę biletu, ale nie ustanawia żadnej osi tematycznej, którą program mógłby budować przez kolejne dwie godziny. Intro jest drogie i zabawne, i nie prowadzi donikąd.

Blok o zakupach i „gruszce na liście” jest przez krytyków zgodnie wskazywany jako najlepszy fragment wieczoru – i to jest problem sam w sobie. To lekki, inteligentny kawałek komizmu sytuacyjnego o absurdalności precyzyjnych instrukcji w związku, i na tle reszty programu wygląda jak wyjątek. Reszta „ProkuraTOUR’y” to seria bloków, w których Pacześ testuje granice smaku bez dramaturgicznego uzasadnienia: ADHD vs AIDS jako szok komediowy obliczony na reakcję fizjologiczną, blok o zakonnicy potrąconej samochodem, finałowy blok o mechanice pożycia w długoletnim związku. Każdy z tych fragmentów ma chwile sprawne technicznie. Żaden nie buduje historii.

Finałowy autokomentarz – „Boże, ten stand-up to jest jakaś tragedia” – jest tu kluczowy i niejednoznaczny. Pacześ werbalizuje zarzuty, zanim ktokolwiek je wypowie na głos, co jest klasyczną techniką defensywną. Ale samoświadomość, że materiał jest słaby, nie jest tym samym co silny materiał. Komik schodzi ze sceny jako postać, która „rządzi” przestrzenią – fizycznie wyczerpany przez wymogi sceny 360, z poczuciem, że sama jego obecność przed sześcioma tysiącami widzów jest wystarczającym uzasadnieniem wieczoru. Dla dużej części tej widowni pewnie tak. Jako stand-up – nie.