Kazimierz Górski

Kazimierz Górski był polskim piłkarzem, trenerem, selekcjonerem reprezentacji Polski i działaczem piłkarskim. Urodził się 2 marca 1921 roku we Lwowie, zmarł 23 maja 2006 roku w Warszawie. Najbardziej znany jest jako twórca „Orłów Górskiego”, z którymi zdobył złoto olimpijskie w 1972 roku, trzecie miejsce na mundialu 1974 i srebro olimpijskie w 1976 roku.

Kim był Kazimierz Górski – najważniejsze fakty

Kazimierz Klaudiusz Górski urodził się 2 marca 1921 roku we Lwowie. Był spod znaku Ryb. Mierzył około 173 cm i jako piłkarz ważył około 68 kg. Jako napastnik miał drobną sylwetkę, dlatego otrzymał przydomek „Sarenka”. Grał w RKS Lwów, Spartaku Lwów, Dynamie Lwów i Legii Warszawa (1945-1953). W reprezentacji Polski wystąpił raz – w 1948 roku w meczu z Danią. Jako trener prowadził między innymi Marymont Warszawa, Legię Warszawa, Lubliniankę, Gwardię Warszawa, ŁKS Łódź, a w Grecji Panathinaikos Ateny, Kastorię, Olympiakos Pireus i Ethnikos Pireus. Selekcjonerem reprezentacji Polski został 1 grudnia 1970 roku. Z kadrą zdobył złoty medal olimpijski w Monachium 1972, trzecie miejsce na mistrzostwach świata w RFN 1974 i srebrny medal olimpijski w Montrealu 1976. W eliminacjach do MŚ 1974 słynnym remisem 1:1 na Wembley z Anglią doprowadził Polskę na mundial. W latach 1991-1995 był prezesem Polskiego Związku Piłki Nożnej, później prezesem honorowym. Otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1996), pośmiertnie Krzyż Wielki (2006) oraz Rubinowy Order Zasługi UEFA. Zmarł 23 maja 2006 roku w Warszawie w wieku 85 lat. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Od 2021 roku stadion PGE Narodowy w Warszawie nosi jego imię.

Najczęściej zadawane pytania o Kazimierza Górskiego

Kiedy urodził się Kazimierz Górski?

Kazimierz Górski urodził się 2 marca 1921 roku we Lwowie. Jego znakiem zodiaku były Ryby.

Kiedy zmarł Kazimierz Górski?

Kazimierz Górski zmarł 23 maja 2006 roku w Warszawie w wieku 85 lat. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Jaki pseudonim miał Kazimierz Górski?

Jako piłkarz Kazimierz Górski był nazywany „Sarenką”, ponieważ miał drobną sylwetkę, był zwinny i poruszał się po boisku lekko.

Skąd pochodził Kazimierz Górski?

Kazimierz Górski urodził się we Lwowie, mieście, które przed II wojną światową było jednym z najważniejszych ośrodków polskiego sportu. Po wojnie związał się z Warszawą i Legią.

Ile wzrostu miał Kazimierz Górski?

Według statystyk piłkarskich Kazimierz Górski miał około 173 cm wzrostu i ważył około 68 kg.

W jakich klubach grał Kazimierz Górski?

Kazimierz Górski grał między innymi w RKS Lwów, Spartaku Lwów, Dynamie Lwów oraz Legii Warszawa. Najważniejszy powojenny etap jego kariery zawodniczej przypadł na Legię Warszawa w latach 1945-1953.

Ile meczów rozegrał Górski w reprezentacji Polski?

Jako piłkarz Kazimierz Górski rozegrał jeden mecz w reprezentacji Polski, w 1948 roku przeciwko Danii.

Co wygrał Kazimierz Górski z reprezentacją Polski?

Jako selekcjoner Kazimierz Górski zdobył z reprezentacją Polski złoty medal igrzysk olimpijskich w Monachium 1972, trzecie miejsce na mistrzostwach świata w RFN 1974 oraz srebrny medal igrzysk olimpijskich w Montrealu 1976.

Kim byli „Orły Górskiego”?

„Orły Górskiego” to określenie reprezentacji Polski prowadzonej przez Kazimierza Górskiego w latach 70. Drużyna ta osiągnęła największe sukcesy w historii polskiej piłki nożnej. W składzie byli między innymi Kazimierz Deyna, Grzegorz Lato, Jan Tomaszewski, Władysław Żmuda, Robert Gadocha i Andrzej Szarmach.

Co wydarzyło się na Wembley 1973?

17 października 1973 roku reprezentacja Polski Kazimierza Górskiego zremisowała z Anglią 1:1 na Wembley, co dało jej awans na mistrzostwa świata w RFN 1974. Gola dla Polski strzelił Jan Domarski, a Jan Tomaszewski miał fenomenalny występ w bramce.

Czy Kazimierz Górski był prezesem PZPN?

Tak. W latach 1991-1995 Kazimierz Górski był prezesem Polskiego Związku Piłki Nożnej, a później został prezesem honorowym PZPN. Wcześniej, od 1986 roku, zasiadał we władzach związku.

Czy Kazimierz Górski miał żonę i dzieci?

Tak. Jego żoną była Maria ze Stefańczaków. Pobrali się w 1948 roku i byli razem do jej śmierci w 2005 roku. Mieli dwoje dzieci: syna Dariusza (fotoreportera) i córkę Urszulę (trenerkę łyżwiarstwa figurowego, mieszkającą w Grecji).

Gdzie jest pochowany Kazimierz Górski?

Kazimierz Górski jest pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Czy Stadion Narodowy nosi imię Kazimierza Górskiego?

Tak. Od 2021 roku, w setną rocznicę urodzin trenera, stadion PGE Narodowy w Warszawie nosi imię Kazimierza Górskiego.

Kim był Kazimierz Górski?

Kazimierz Górski to polski piłkarz, trener i selekcjoner reprezentacji Polski, twórca „Orłów Górskiego” – drużyny, która zdobyła złoto olimpijskie 1972, brąz MŚ 1974 i srebro olimpijskie 1976. Były prezes PZPN i jedna z największych legend polskiego sportu.

Kazimierz Górski – dane podstawowe i pochodzenie

Kazimierz Klaudiusz Górski urodził się 2 marca 1921 roku we Lwowie, mieście, które przed II wojną światową było jednym z najważniejszych ośrodków polskiego sportu. Jego znak zodiaku to Ryby. Pochodził z rodziny o kolejarsko-robotniczym zapleczu i dorastał w dzielnicy Bogdanówka, w pobliżu stadionu Robotniczego Klubu Sportowego. Ojcem Kazimierza był Maksymilian Górski, pracujący w warsztatach kolejowych i związany z RKS-em, a matką Zofia Górska. Kazimierz był najstarszy z sześciorga rodzeństwa.

Lwów był dla Górskiego czymś więcej niż miejscem urodzenia. To tam poznawał piłkę, tam chłonął atmosferę boisk, tam obserwował starszych zawodników. W latach 30. Lwów miał bardzo żywą kulturę sportową. Młody Górski najpierw był chłopakiem z piłką, uczniem gimnazjum mechanicznego i drobnym, szybkim napastnikiem, który bardziej niż siłą imponował ruchem, sprytem i wyczuciem gry.

W 1934 roku, jako uczeń gimnazjum mechanicznego, Górski zapisał się na treningi do RKS Lwów. Kilka lat później debiutował już w seniorskich rozgrywkach okręgu lwowskiego. Ten początek jest ważny, bo wiele późniejszych cech trenera Górskiego można odnaleźć już w jego piłkarskim dzieciństwie: prostotę, bliskość zwykłego boiska, szacunek dla pracy i przekonanie, że piłka jest grą ludzi.

Wygląd i charakterystyczny wizerunek Kazimierza Górskiego

Według statystyk piłkarskich Kazimierz Górski miał około 173 cm wzrostu i ważył około 68 kg. Jako zawodnik był napastnikiem o drobnej sylwetce, dzięki czemu otrzymał przydomek „Sarenka”. Ten pseudonim dobrze oddaje wyobrażenie o jego stylu gry: był lekki, zwinny, ruchliwy i dobry technicznie. Nie należał do piłkarzy imponujących warunkami fizycznymi, ale nadrabiał inteligencją, szybkością reakcji i dryblingiem.

W starszym wieku Górski miał bardzo charakterystyczny, ciepły i rozpoznawalny wygląd. Siwe włosy, spokojna twarz, uważne spojrzenie, czasem lekko ironiczny uśmiech – wszystko to składało się na wizerunek człowieka, który nie potrzebował podniesionego głosu, by mieć autorytet. Najczęściej kojarzony jest z eleganckim płaszczem, garniturem, klubową lub reprezentacyjną odznaką i papierosem, który na wielu archiwalnych zdjęciach pojawia się jako znak epoki.

Kiedy mówi się o Górskim, bardzo często wracają jego słynne powiedzenia. „Piłka jest okrągła, a bramki są dwie”, „Chodzi o to, żeby strzelić jedną bramkę więcej od przeciwnika” albo „Czasami się wygrywa, czasami się przegrywa, a czasami remisuje” – te zdania są proste, ale nie banalne. Pokazują cały jego styl: nie komplikować futbolu na siłę, mówić jasno i pracować tak, żeby zawodnik rozumiał, co ma zrobić.

Młodość, wojna i kariera piłkarska Kazimierza Górskiego

Kazimierz Górski zaczynał karierę piłkarską we Lwowie. Grał w RKS Lwów, a w okresie wojny także w klubach funkcjonujących w zmienionych realiach okupacyjnych, między innymi w Spartaku Lwów i Dynamie Lwów. Po wybuchu II wojny światowej pracował we Lwowie jako mechanik. W 1944 roku wstąpił do 1 Zapasowego Pułku Piechoty ludowego Wojska Polskiego i wraz z wojskiem dotarł do Warszawy. Właśnie w stolicy został po wojnie i tam związał się z Legią.

Od 1945 do 1953 roku Górski był piłkarzem Legii Warszawa, wówczas funkcjonującej jako klub wojskowy. W reprezentacji Polski wystąpił raz – w 1948 roku w meczu z Danią. W Legii grał jako napastnik, lecz z czasem coraz wyraźniej przechodził od roli zawodnika do roli człowieka myślącego o organizacji gry.

Ważne jest, że Górski nie był gwiazdą w dzisiejszym sensie tego słowa. Jego późniejszy autorytet wyrósł raczej z połączenia osobistego doświadczenia piłkarskiego, pracy szkoleniowej i zdolności rozumienia zawodników. Był człowiekiem, który znał szatnię od środka, ale nie zatrzymał się na wspomnieniach z własnej kariery.

Początki pracy trenerskiej Kazimierza Górskiego

Kazimierz Górski ukończył kurs trenerski w Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego w Krakowie w 1952 roku. Po zakończeniu kariery zawodniczej rozpoczął pracę szkoleniową w Legii Warszawa, najpierw jako asystent Wacława Kuchara i węgierskiego trenera Janosa Steinera. Górski nie wchodził do zawodu z przekonaniem, że wszystko już wie. Uczył się od starszych.

Pierwszą samodzielną pracą trenerską Górskiego był Marymont Warszawa w 1954 roku. Potem prowadził między innymi Legię Warszawa, Lubliniankę, Gwardię Warszawa i ŁKS Łódź. Z Legią był związany kilkakrotnie, co pokazuje, że klub z Łazienkowskiej pozostał dla niego ważnym miejscem nie tylko jako dla byłego zawodnika, ale także szkoleniowca.

W 1956 roku Górski zaczął pracę w strukturach PZPN, zajmując się młodzieżą i szkoleniem reprezentacyjnym. Praca z młodymi zawodnikami bardzo mu odpowiadała. Z czasem przechodził przez kolejne szczeble reprezentacyjnej pracy: młodzież, zaplecze kadry, obserwację zawodników i przygotowanie do objęcia najważniejszej drużyny w kraju.

Droga Kazimierza Górskiego do reprezentacji Polski

Kazimierz Górski został samodzielnym selekcjonerem reprezentacji Polski 1 grudnia 1970 roku. Jego oficjalny debiut nastąpił 5 maja 1971 roku w meczu ze Szwajcarią, wygranym przez Polskę 4:2. Wtedy mało kto mógł przewidzieć, że zaczyna się najpiękniejszy okres w historii polskiej reprezentacji.

Górski nie był trenerem opartym na wielkich manifestach. Jego metoda polegała na prostocie, zaufaniu i trafnym doborze ludzi. Umiał postawić na piłkarzy, którzy razem tworzyli coś więcej niż zbiór talentów. W jego kadrze grali między innymi Kazimierz Deyna, Robert Gadocha, Grzegorz Lato, Włodzimierz Lubański, Jan Tomaszewski, Antoni Szymanowski, Jerzy Gorgoń, Władysław Żmuda, Henryk Kasperczak, Lesław Ćmikiewicz, Andrzej Szarmach i Zygmunt Maszczyk.

Górski miał wielką umiejętność redukowania napięcia. Nie zasypywał piłkarzy tysiącem zadań, ale potrafił przekazać sens gry. Wiedział, kiedy dać zawodnikowi wolność, a kiedy przypomnieć o dyscyplinie. W epoce, gdy piłka nie była jeszcze tak przeładowana analizą wideo, jego największym narzędziem były oko, rozmowa, intuicja i doświadczenie.

Złoto olimpijskie w Monachium 1972 – pierwszy wielki sukces Górskiego

Pierwszym wielkim triumfem Kazimierza Górskiego jako selekcjonera było złoto olimpijskie w Monachium w 1972 roku. Polska reprezentacja przeszła przez turniej bardzo pewnie i w finale pokonała Węgry 2:1. Był to sukces, który zmienił pozycję polskiej piłki w świecie.

Monachium 1972 było również momentem, w którym ukształtował się trzon wielkiej drużyny. Kazimierz Deyna został królem strzelców turnieju olimpijskiego, a wokół niego coraz wyraźniej rosła ekipa, która dwa lata później zadziwiła świat na mundialu.

Dla polskich kibiców było to wydarzenie ogromne. W kraju, w którym sport często dawał ludziom poczucie dumy i oddechu od codzienności, złoto olimpijskie reprezentacji piłkarskiej miało rangę święta narodowego. Górski nie celebrował sukcesu w sposób krzykliwy.

Wembley 1973 i awans Polski Górskiego na mundial

Jednym z najważniejszych momentów w historii reprezentacji Górskiego był mecz z Anglią na Wembley 17 października 1973 roku. Polska zremisowała 1:1, co dało jej awans na mistrzostwa świata w RFN w 1974 roku. Wcześniej, w Chorzowie, biało-czerwoni pokonali Anglików 2:0, ale to właśnie remis na Wembley przeszedł do legendy.

Tamten mecz obrósł wieloma opowieściami. Pamięta się bramkę Jana Domarskiego, fenomenalny występ Jana Tomaszewskiego i dramatyczną końcówkę. W tle była jednak również praca Górskiego. To on stworzył zespół, który nie pękł w świątyni angielskiego futbolu. Remis 1:1 był formalnie tylko wynikiem eliminacyjnym, ale dla polskiej piłki stał się mitem założycielskim wielkiej ery.

Mundial 1974 – największy turniej „Orłów Górskiego”

Mistrzostwa świata w RFN w 1974 roku były najważniejszym turniejem w karierze Kazimierza Górskiego. Polska rozpoczęła od zwycięstwa 3:2 z Argentyną, potem rozbiła Haiti 7:0 i pokonała Włochy 2:1. Już faza grupowa pokazała, że biało-czerwoni nie przyjechali tylko jako ciekawostka z Europy Wschodniej.

W drugiej fazie Polska pokonała Szwecję 1:0 i Jugosławię 2:1, a potem przegrała z RFN 0:1 w słynnym „meczu na wodzie” we Frankfurcie. Warunki boiskowe były bardzo trudne, murawa była nasiąknięta wodą. Polska nie awansowała do finału, ale w meczu o trzecie miejsce pokonała Brazylię 1:0 po bramce Grzegorza Laty. Lato został królem strzelców turnieju, a Polska wróciła z brązowym medalem mistrzostw świata.

Ten wynik pozostaje jednym z dwóch największych sukcesów reprezentacji Polski na mundialach. Górski osiągnął coś wyjątkowego: zbudował drużynę, którą świat zapamiętał nie tylko z wyniku, ale też ze stylu.

Montreal 1976 i koniec pracy Kazimierza Górskiego z kadrą

Po mundialu 1974 Górski nadal prowadził reprezentację. W 1976 roku pojechał z nią na igrzyska olimpijskie do Montrealu. Polska zdobyła tam srebrny medal, przegrywając w finale z NRD 1:3. Z jednej strony był to kolejny wielki sukces – drugi medal olimpijski za kadencji tego samego selekcjonera. Z drugiej strony w Polsce wynik przyjęto z pewnym rozczarowaniem, bo po złocie z Monachium i trzecim miejscu na mundialu oczekiwania były ogromne.

Po turnieju w Montrealu Górski zakończył pracę z reprezentacją. Jego bilans w latach 1971-1976 to 73 oficjalne mecze, w tym 45 zwycięstw. To liczby bardzo mocne, ale suche statystyki nie oddają pełnej skali jego znaczenia. Górski stworzył punkt odniesienia, do którego polska piłka wraca właściwie przy każdej rozmowie o reprezentacji.

Praca Kazimierza Górskiego w Grecji i sukcesy klubowe

Po odejściu z reprezentacji Kazimierz Górski wyjechał do Grecji. Ten etap kariery bywa w Polsce mniej przypominany niż sukcesy z kadrą, ale sportowo był bardzo ważny. Prowadził Panathinaikos Ateny, Kastorię, Olympiakos Pireus i Ethnikos Pireus. W Grecji zdobywał mistrzostwa kraju i puchary.

Grecja stała się dla Górskiego drugą piłkarską ojczyzną. To nie był krótki epizod zarobkowy, lecz kilka lat realnej pracy w wymagającym środowisku. Górski musiał odnaleźć się w innej kulturze, innym temperamencie kibiców i innym modelu relacji klubowych. Poradził sobie, bo jego styl miał wymiar uniwersalny: jasne reguły, szacunek dla zawodnika, umiejętność rozmowy i konsekwencja.

Prezes PZPN i działalność Kazimierza Górskiego po karierze trenerskiej

Po powrocie do Polski Kazimierz Górski działał w strukturach Polskiego Związku Piłki Nożnej. Od 1986 roku zasiadał we władzach PZPN, w 1987 roku został wiceprezesem, a w latach 1991-1995 pełnił funkcję prezesa związku. Później został prezesem honorowym PZPN. To był dla polskiej piłki czas transformacji ustrojowej, zmian organizacyjnych, finansowych i mentalnych.

Nie był biurokratą odciętym od boiska. Nawet jako działacz pozostawał trenerem w sposobie myślenia. Interesowali go ludzie, szkolenie, reprezentacja, młodzież i odpowiedzialność za piłkę jako całość.

W 1996 roku Górski został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, a pośmiertnie w 2006 roku Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymał także wysokie odznaczenie UEFA – „Medal of Merit in Ruby”, czyli Rubinowy Order Zasługi.

Styl trenerski i relacje Kazimierza Górskiego z piłkarzami

Kazimierz Górski był trenerem, którego autorytet nie opierał się na strachu. Jego dawni piłkarze wspominali go jako człowieka spokojnego, uważnego i życzliwego, ale jednocześnie wymagającego. Potrafił rozładować napięcie żartem, krótkim zdaniem, prostą uwagą.

Wielką siłą Górskiego było zaufanie. W reprezentacji prowadził zawodników wybitnych, często silnych osobowości. Kazimierz Deyna, Włodzimierz Lubański, Grzegorz Lato, Jan Tomaszewski czy Andrzej Szarmach nie byli ludźmi bez własnego zdania. Górski nie próbował ich złamać. Raczej ustawiał ich tak, żeby ich największe cechy służyły drużynie.

Był też mistrzem prostego komunikatu. Jego powiedzenia przetrwały, bo w krótkich zdaniach zawierały doświadczenie całego życia. „Piłka jest okrągła, a bramki są dwie” nie oznaczało braku taktyki – oznaczało przypomnienie, że w futbolu, mimo całej analizy, zawsze zostaje miejsce na niepewność, błąd, charakter i moment.

Współpracownicy Górskiego i „Orły Górskiego”

Kazimierz Górski pracował z pokoleniem piłkarzy, które do dziś ma w Polsce status legendarnego. W jego drużynie najważniejszymi postaciami byli między innymi Kazimierz Deyna, Grzegorz Lato, Jan Tomaszewski, Władysław Żmuda, Robert Gadocha, Henryk Kasperczak, Lesław Ćmikiewicz, Jerzy Gorgoń, Antoni Szymanowski, Zygmunt Maszczyk, Andrzej Szarmach, Włodzimierz Lubański i Jan Domarski.

W sztabie i otoczeniu reprezentacji pojawiali się ludzie, którzy później również odgrywali ważne role w polskiej piłce – Andrzej Strejlau, Jacek Gmoch, lekarze, masażyści, działacze, kierownicy drużyny. Górski był twarzą i głową projektu, ale potrafił korzystać z wiedzy innych.

„Orły Górskiego” stały się częścią polskiej kultury sportowej. To określenie oznacza nie tylko konkretną drużynę, ale też pewien ideał: zespół odważny, ofensywny, grający bez kompleksów, prowadzony przez trenera, któremu piłkarze ufają.

Życie prywatne Kazimierza Górskiego

Kazimierz Górski był mężem Marii ze Stefańczaków. Pobrali się w 1948 roku i byli razem aż do jej śmierci w 2005 roku. Mieli dwoje dzieci: syna Dariusza, fotoreportera, oraz córkę Urszulę, trenerkę łyżwiarstwa figurowego mieszkającą w Grecji.

Syn Górskiego, Dariusz, w wywiadach podkreślał, że ojciec nie przenosił piłkarskich emocji do domu. Dom miał być azylem, miejscem oddzielonym od szatni, wyników i presji. To ciekawy rys charakteru Górskiego: człowiek, który dla milionów Polaków był trenerem wszech czasów, dla najbliższych pozostawał przede wszystkim mężem i ojcem.

Kazimierz Górski mieszkał w Warszawie i był z nią związany przez większość powojennego życia. Zmarł 23 maja 2006 roku w Warszawie w wieku 85 lat. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Pamięć i obecność Kazimierza Górskiego w kulturze dziś

Kazimierz Górski po śmierci pozostał jednym z najważniejszych symboli polskiego sportu. W 2014 roku przed Stadionem Narodowym w Warszawie odsłonięto jego pomnik. W 2021 roku, w setną rocznicę urodzin, stadion PGE Narodowy otrzymał imię Kazimierza Górskiego.

W 2021 roku odbywały się liczne wydarzenia rocznicowe, wystawy i projekty edukacyjne. Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie przygotowało wystawę „Łączy nas Kazimierz Górski”, na której prezentowano medale zdobyte przez polskich piłkarzy pod jego wodzą, koszulki meczowe, pamiątki, odtworzony gabinet trenera i szatnię. Poczta Polska wyemitowała znaczek z jego wizerunkiem, a Fundacja Kazimierza Górskiego prowadziła działania upamiętniające jego dorobek.

W 2026 roku pamięć o Kazimierzu Górskim wraca szczególnie mocno, ponieważ przypada 20. rocznica jego śmierci. Media sportowe, PZPN, kibice i dawni zawodnicy przypominają jego słowa, metody pracy i sukcesy. Górski pozostaje punktem odniesienia w rozmowie o tym, czym powinien być selekcjoner: człowiekiem z autorytetem, umiejącym zbudować drużynę, nieprzysłaniającym piłkarzy własnym ego.